Szyfrowanie danych a RODO

         

RODO, czyli rozporządzenie (UE) 2016/679, określa zasady legalnego i bezpiecznego przetwarzania danych osobowych. Wymaga od administratora doboru zabezpieczeń do ryzyka oraz wykazania zgodności z przepisami.

 

Szyfrowanie ogranicza skutki przejęcia pliku, bazy danych lub urządzenia. Zamienia treść w postać nieczytelną, którą można odczytać tylko używając właściwego klucza. Utrata laptopa albo wyciek kopii zapasowej nie musi więc oznaczać ujawnienia danych.

 

RODO wskazuje szyfrowanie danych w art. 32 jako jeden ze środków zapewniających bezpieczeństwo adekwatne do ryzyka. Wybierając metodę szyfrowania, administrator powinien uwzględnić m.in.:

 

• charakter danych,
• skalę operacji,
• stan wiedzy technicznej,
• możliwe skutki incydentu.

 

Dla firm w kontekście RODO szyfrowanie baz danych i innych zasobów może być dowodem realizacji zasady rozliczalności. Ogranicza ryzyko kradzieży tożsamości, szkód finansowych i utraty poufności. Ma także znaczenie po naruszeniu. W sytuacji, gdy dane pozostają nieczytelne dla osób nieuprawnionych, a klucz nie został przejęty, administrator może być zwolniony z zawiadamiania osób, których dane dotyczą.

   

Ochrona kryptograficzna może wykorzystywać szyfrowanie symetryczne, asymetryczne lub model łączący obie te metody. Dobór rozwiązania powinien odpowiadać specyfice danego obszaru przetwarzania danych.

 

Obszary przetwarzania danych wymagające ochrony kryptograficznej:

 

• dane przechowywane – szyfrowanie dysków, baz danych, serwerów, laptopów i urządzeń mobilnych może wykorzystywać algorytm AES,
• dane przesyłane – protokoły TLS i SFTP chronią informacje podczas komunikacji między systemami, a w wybranych systemach dodatkową warstwę zapewnia szyfrowanie end-to-end,
• kopie zapasowe – zaszyfrowany backup ogranicza ryzyko ujawnienia danych po kradzieży nośnika lub konta,
• poczta elektroniczna – szyfrowanie wiadomości i załączników zmniejsza ryzyko dostępu po ich przechwyceniu,
• środowiska chmurowe – ochroną należy objąć dane zapisane w usłudze oraz połączenie z infrastrukturą dostawcy,
• systemy kadrowe i finansowe – wymagają szczególnej ochrony ze względu na zakres danych oraz możliwe skutki ich ujawnienia.

 

Szyfrowanie danych według RODO powinno wynikać z analizy ryzyka oraz zasady privacy by design.

   

Przeniesienie zasobów do chmury nie zwalnia administratora z odpowiedzialności za dane. Dostawca zwykle działa jako podmiot przetwarzający. Firma powinna więc sprawdzić jego zabezpieczenia oraz zawrzeć umowę powierzenia zgodną z art. 28 RODO. Określa ona m.in. przedmiot i czas trwania przetwarzania, jego charakter i cel, rodzaje danych, kategorie osób, których dane dotyczą, oraz prawa i obowiązki administratora.

 

W kontekście danych w chmurze RODO wymaga, aby zweryfikować:

 

• lokalizację centrów danych,
• listę i zasady zmiany podmiotów przetwarzających dane osobowe,
• możliwość przeprowadzenia audytu,
• procedurę zgłaszania naruszeń,
• zasady zwrotu lub usunięcia danych po zakończeniu współpracy.

 

Dla danych, które trafiają poza Europejski Obszar Gospodarczy wymagane są dodatkowe obowiązki. Transfer poza EOG może opierać się na decyzji o adekwatności lub odpowiednich gwarancjach. Przykładem są standardowe klauzule umowne. W części przypadków firma powinna też ocenić prawo państwa odbiorcy i zastosować środki uzupełniające.

   

Brak szyfrowania sprawia, że osoba nieuprawniona może odczytać dane osobowe po przejęciu nośnika lub uzyskaniu dostępu. Zwiększa to wagę incydentu oraz ryzyko szkód po stronie klientów, pracowników lub kontrahentów. Mimo to w brytyjskim badaniu rządowym Cyber Security Breaches Survey 2025/2026 14% przedsiębiorstw i 22% organizacji charytatywnych przyznało, że posiada dane osobowe, których nie zabezpieczono za pomocą szyfrowania lub anonimizacji.

 

Po wycieku firma musi ustalić zakres zdarzenia, zabezpieczyć dowody i ograniczyć dalszy dostęp. Często ponosi koszty analizy śledczej, obsługi prawnej, odtworzenia systemów oraz komunikacji z poszkodowanymi. Między 28 stycznia 2025 a 27 stycznia 2026 roku europejskie organy nadzorcze otrzymywały średnio 443 zgłoszenia naruszeń danych osobowych dziennie. Było to o 22% więcej niż rok wcześniej, kiedy średnia wynosiła 363 zgłoszenia.

 

Sam brak szyfrowania nie przesądza jednak o naruszeniu RODO. Organ ocenia ryzyko, charakter danych i adekwatność całego zestawu zabezpieczeń. Gdy środki okazują się niewystarczające, skutkiem może być kara administracyjna, roszczenie odszkodowawcze lub utrata kontraktu.

 

Organy ochrony danych w Europie nałożyły w 2025 roku kary o łącznej wartości około 1,2 mld euro. Od rozpoczęcia stosowania RODO do 10 stycznia 2026 roku łączna wartość odnotowanych kar osiągnęła 7,1 mld euro.

   

Spełnienie wymagań art. 32 RODO wymaga m.in. spójnej ochrony danych, sieci i procesów reagowania. W takim modelu Netia Data Protection wspiera tworzenie kopii zapasowych oraz odtwarzanie zasobów po awarii lub cyberataku. Usługa może objąć systemy plików, aplikacje, środowiska wirtualne i Microsoft 365. Wszystkie usługi kopii zapasowych świadczone są w oparciu o infrastrukturę zlokalizowaną w nowoczesnych, certyfikowanych Centrach Danych Netii na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Gwarantuje to pełną zgodność z unijnymi wymogami prawnymi w zakresie przetwarzania oraz przechowywania danych osobowych.

 

Bezpieczeństwo operacyjne oraz najwyższe standardy zarządzania informacją w ramach tej usługi potwierdza posiadany przez Netię certyfikat ISO 27001.

 

Ochronę transmisji i dostępu do sieci może uzupełnić Netia Managed UTM/NGFW. Rozwiązanie filtruje ruch, wykrywa próby włamań i pozwala uruchomić szyfrowane tunele VPN dla pracy zdalnej.

 

Całość warto połączyć z Netia SOC, który całodobowo monitoruje infrastrukturę, analizuje alerty i reaguje na incydenty.

 

Jako użytkownik indywidualny należy też mieć świadomość tego, jak zachować prywatność w sieci.