Zagłuszacz sygnału GPS to urządzenie radiowe, które emituje sygnał zakłócający pracę odbiornika satelitarnego. W praktyce jest nadajnikiem RF, czyli źródłem fal radiowych o określonej mocy i częstotliwości.

Jego działanie opiera się na prostej zależności fizycznej – sygnał GPS dociera do pojazdu z orbity, więc przy antenie odbiornika ma bardzo małą moc. Zagłuszacz lokalizatorów GPS wytwarza w pobliżu odbiornika silniejszą emisję. Może to być szum szerokopasmowy albo sygnał skupiony wokół konkretnego pasma. Odbiornik traci wówczas zdolność rozpoznania właściwego sygnału satelitarnego.

Wiele cywilnych odbiorników lokalizacyjnych korzysta z pasma GPS L1. Bardziej rozbudowany zagłuszacz może obejmować jednak też inne zakresy GNSS, a nawet służyć np. jako zagłuszacz Wi-Fi.

Zagłuszacz GPS może zakłócać:

• GPS – podstawowe źródło lokalizacji w wielu urządzeniach flotowych, nawigacjach i smartfonach,
• Galileo – europejski system GNSS, używany jako dodatkowe źródło danych,
• GLONASS – rosyjską konstelację satelitarną,
• transmisję komórkową – modem telemetryczny może utracić łączność z siecią, gdy urządzenie obejmuje pasma GSM, LTE lub 5G,
• Wi-Fi i Bluetooth – zakłócenia mogą objąć łączność krótkiego zasięgu, jeśli urządzenie działa wielopasmowo,
• system poboru opłat – problem może dotyczyć rozwiązań radiowych używanych do identyfikacji pojazdu na płatnych trasach.

Warto rozróżnić zagłuszanie od spoofingu. Zagłuszacz emituje zakłócenia utrudniające lub uniemożliwiające odbiór informacji GNSS, podczas gdy spoofing polega na generowaniu fałszywego sygnału, który może skłonić odbiornik do wyliczenia błędnej pozycji.

Podczas kradzieży ładunku zagłuszacz sygnału GPS daje sprawcy to, czego najbardziej potrzebuje – czas. Pojazd przestaje być widoczny w systemie monitorującym flotę, co z początku może wyglądać jak problem techniczny. W tym czasie ładunek może opuścić zaplanowaną trasę w wyniku działań przestępców. Może dojść np. do zmiany naczepy albo przeładunku towaru.

Jest to realny problem – według danych BSI Consulting i TT Club w 2025 roku około 70% zarejestrowanych incydentów kradzieży ładunków dotyczyło ciężarówek. Ponadto 22% incydentów dotyczyło zaangażowania osób znajdujących się wewnątrz procesu logistycznego. Bez lokalizacji pojazdu ustalenie, co się dzieje z ładunkiem, może być problematyczne.

Zakłócenia GNSS mogą mieć też znacznie szerszy wymiar niż pojedyncza kradzież. Wrogie państwa mogą wykorzystywać je do sabotowania logistyki i infrastruktury. Według przedstawiciela litewskiego regulatora łączności zasięg rosyjskiego spoofingu GPS z obwodu królewieckiego może dochodzić do 450 km.

Dla firmy transportowej GPS to źródło danych, z których korzysta dyspozytor, system telematyczny, dział obsługi klienta i osoba odpowiedzialna za rozliczenie trasy.

W logistyce skutki zakłóceń są bardzo poważne:

• opóźnienia w reakcji – dyspozytor później zauważa zjazd z trasy, postój lub problem z realizacją zlecenia,
• słabsza kontrola ETA – przewidywany czas dostawy traci wiarygodność, więc trudniej informować odbiorcę,
• problemy z rozliczeniami – błędna lokalizacja może utrudniać potwierdzanie przejazdu i naliczanie opłat,
• ryzyko nieautoryzowanych tras – zakłócenie GNSS może ukrywać przejazd poza zatwierdzonym korytarzem,
• więcej pracy ręcznej – zespół musi odtwarzać przebieg trasy z rozmów, dokumentów i danych pomocniczych.

GPS wspiera jednak znacznie więcej procesów. Jest bowiem elementem danych PNT, czyli pozycjonowania, nawigacji i synchronizacji. Są one używane m.in. w reagowaniu kryzysowym, bankowości i sieciach komórkowych.

O działaniu zagłuszacza GPS można dowiedzieć się wtedy, gdy lokalizator straci sygnał GNSS w warunkach, w których powinien pracować stabilnie. Sama przerwa w raportowaniu pozycji nie przesądza jednak o celowym działaniu. Odpowiedź na pytanie, co może zakłócać sygnał GPS, nie jest bowiem jednoznaczna.

Jak wykryć zagłuszacz GPS:

• spadek jakości sygnału GNSS – gwałtownie maleje C/N0, czyli stosunek mocy sygnału do gęstości szumu,
• utrata pozycji w otwartym terenie – pojazd nie jedzie ani tunelem, ani parkingiem podziemnym, a mimo to nie podaje swojej pozycji,
• ruch bez aktualizacji pozycji – dane z CAN, tachografu lub akcelerometru wskazują, że pojazd się przemieszcza, choć system nie pokazuje tego na mapie,
• działająca transmisja GSM przy braku sygnału GNSS – urządzenie wysyła dane do platformy, ale bez informacji o pozycji,
• powtarzalność miejsca i czasu – podobne przerwy pojawiają się na tym samym obszarze.

Wiedząc, jak działa zagłuszacz GPS i jak go rozpoznać, można przygotować procedury, które zakładają m.in. szybki kontakt dyspozytora z kierowcą w celu potwierdzenia, czy nie dochodzi właśnie do próby kradzieży ładunku.

Warto również zabezpieczyć warstwę łączności, która obsługuje systemy flotowe. Aktywny Monitoring Netii może wspierać firmę w nadzorze nad stanem połączenia i szybkim zgłaszaniu awarii sieci. Pomaga to odróżnić problem techniczny od incydentu, który wymaga analizy po stronie floty.