Audyt bezpieczeństwa informacji to szczegółowa kontrola wykonywana zwykle przez zewnętrznych specjalistów. Jego celem jest wykrycie luk w zabezpieczeniach i podatności systemów na ataki, a także sprawdzenie zgodności z obowiązującymi przepisami oraz politykami bezpieczeństwa firmy. Ponadto audyt bezpieczeństwa IT może ustalić zgodność z konkretnymi standardami czy normami, np. ISO 27001 czy PCI DSS.

 

Sposób przeprowadzania audytu różni się w zależności od strategii przyjętej przez zespół. Oto na czym polega audyt bezpieczeństwa informacji:

 

• Wywiad – audytorzy muszą zebrać niezbędne informacje o firmie, w tym o Systemie Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji (SZBI). Konieczny jest wgląd do dokumentacji technicznej i organizacyjnej oraz innych dokumentów dotyczących tego systemu. Na tym etapie zespół ustala także harmonogram poszczególnych działań.
• Badanie podatności i zbieranie informacji – certyfikowani audytorzy sprawdzają punkt po punkcie wszystkie składowe firmowej sieci pod kątem wykrycia ewentualnych luk w zabezpieczeniach.
• Analiza – zebrane podczas kontroli informacje należy usystematyzować i sformułować w jasne wnioski. Tylko w takiej formie mają one wartość dla klienta.
• Raport i podsumowanie – wskazują listę obszarów do poprawy i określają priorytety.

 

Na podstawie raportu z audytu bezpieczeństwa danych lub informacji, przygotowanego przez specjalistów, firma może podjąć konkretne działania naprawcze, mające na celu załatanie luk lub spełnienie wymagań prawnych i regulacyjnych.

   

Według 2025 Data Breach Investigations Report, w którym przeanalizowano ponad 22 000 incydentów bezpieczeństwa (w tym 12 195 potwierdzonych naruszeń danych), wykorzystanie skradzionych uprawnień było głównym wektorem ataku i dotyczyło 22% przypadków.

 

Drugim najczęstszym wektorem było wykorzystanie luk w zabezpieczeniach, które dotyczyło 20% naruszeń. Ponadto udział wykorzystania podatności wzrósł o 34% w porównaniu do poprzedniego roku. Pokazuje to, jak ważne jest przeprowadzenie audytu w celu ich wykrycia.

 

Najczęściej stosuje się następujące rodzaje audytów:

 

• Audyt IT – polega na ocenie sposobu zarządzania środowiskiem informatycznym. Audytor sprawdza, czy infrastruktura działa w sposób uporządkowany, kontrolowany i zgodny z przyjętymi zasadami bezpieczeństwa.
• Audyt bezpieczeństwa informacji – obejmuje ocenę całego modelu ochrony informacji w organizacji. Ten typ audytu często odnosi się do wymagań ISO 27001.
• Audyt zgodności – sprawdza, czy organizacja spełnia określone normy i regulacje. Może dotyczyć m.in. RODO, PCI DSS, DORA, NIS2, ale też umów z klientami.
• Audyt bezpieczeństwa danych – koncentruje się na tym, jak informacje są przetwarzane w całym cyklu życia. Szczególne znaczenie ma tu kontrola dostępu.
• Audyt podatności – służy wykryciu znanych słabości technicznych w systemach i usługach. Obejmuje także ocenę luk w kontekście biznesowym.
• Test penetracyjny – polega na kontrolowanej próbie wykorzystania słabych punktów systemów. Tester działa w ustalonym zakresie i odtwarza scenariusze podobne do działań rzeczywistego atakującego.
• Audyt dostawców – bada ryzyko wynikające ze współpracy z podmiotami zewnętrznymi. Dotyczy zwłaszcza firm, które przetwarzają dane, utrzymują systemy lub mają dostęp do firmowej infrastruktury.
• Audyt ciągłości działania – sprawdza, czy organizacja jest przygotowana na awarię, cyberatak lub utratę dostępu do istotnych usług. Ocenie podlega realna zdolność do odtworzenia procesów, a nie tylko sama obecność dokumentacji.

 

Organizacja, która wie, czym jest audyt w bezpieczeństwie informacji i jak istotna jest jego rola, może zadbać o cyberbezpieczeństwo swojego biznesu, zapobiegając potencjalnym incydentom.

   

Podmioty z niektórych sektorów gospodarki i administracji podlegają przepisom nakazującym okresowe przeprowadzanie audytów. Należą do nich m.in.:

 

• Operatorzy Usług Kluczowych – których prawo zobowiązuje do przeprowadzania audytu bezpieczeństwa systemu informacyjnego raz na trzy lata według ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa.
• Banki – zgodnie z ustawą Prawo bankowe i z Rekomendacją Komisji Nadzoru Finansowego.
• Jednostki administracji publicznej – w tym urzędy gminy i starostwa powiatowe, jednostki ZUS czy powiatowe urzędy pracy.

 

Oprócz audytu niektóre podmioty muszą także m.in. dbać o bezpieczeństwo systemów OT.

 

Warto także pamiętać o nadchodzącej nowelizacji ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (UKSC 2.0), która nadaje dotychczasowym Operatorom Usług Kluczowych status Podmiotów Kluczowych z obowiązkiem audytu co 3 lata. Ponadto wprowadza kategoryzację Podmiotów Ważnych, które podlegają audytom doraźnym. Projekt znacznie rozszerza listę branż i nakłada na nie surowe wymogi formalne, w tym bezpośrednią odpowiedzialność zarządu za brak audytów i zabezpieczeń systemów IT oraz OT.

 

Czy firmy, które nie muszą przeprowadzać audytów bezpieczeństwa, powinny je robić?

 

Zespół CERT Polska otrzymał w 2025 roku 658 320 zgłoszeń. Na ich podstawie zarejestrował 260 783 unikalne incydenty bezpieczeństwa, co oznacza wzrost rok do roku o 10% w liczbie zgłoszeń i aż 152% w liczbie incydentów. Te liczby odnoszą się jedynie do zgłoszonych przypadków, więc ataków było zapewne znacznie więcej.

 

Dane archiwalne pokazują zdecydowany wzrost liczby incydentów rok do roku, co pozwala wyciągnąć wniosek, że w najbliższych latach liczba prób wyłudzeń, oszustw i ataków zarówno na jednostki administracji publicznej, jak i prywatne firmy, będzie rosła. Zapobieganie tego typu zdarzeniom jest właściwszą strategią niż późniejsze usuwanie ich skutków.

 

Regularny audyt bezpieczeństwa informacji jest wskazany nie tylko tam, gdzie wymaga tego prawo. Wszystkie firmy dysponują cennymi danymi z biznesowego punktu widzenia i choćby przez wzgląd na to powinny dbać o ich bezpieczeństwo. Wiele niezobligowanych przepisami podmiotów zleca przeprowadzanie audytów bezpieczeństwa informacji z uwagi na to, że jest to dobrą praktyką rynkową lub wymagają tego partnerzy biznesowi czy wewnętrzne przepisy przedsiębiorstwa.

   

Audyt bezpieczeństwa informacji powinien przeprowadzać specjalista, który łączy wiedzę techniczną, znajomość zarządzania ryzykiem i doświadczenie w ocenie zgodności. Najczęściej jest to zewnętrzny audytor bezpieczeństwa informacji, firma audytorska lub certyfikowany konsultant ISO 27001.

 

W przypadku audytu wewnętrznego kontrolę może wykonać pracownik organizacji, pod warunkiem że ma odpowiednie kompetencje i zachowuje niezależność wobec badanego obszaru. Osoba odpowiedzialna za utrzymanie danego systemu nie powinna samodzielnie oceniać własnej pracy, ponieważ obniża to wiarygodność wyników, nawet jeśli doskonale wie, co to jest audyt IT i jakie są jego zasady.

 

Audytor powinien rozumieć architekturę IT, polityki bezpieczeństwa i wymagania prawne. W audytach technicznych znaczenie mają także umiejętności związane z testowaniem podatności i konfiguracją systemów.

 

Potwierdzeniem kompetencji audytora mogą być certyfikaty branżowe, np. ISO 27001 Lead Auditor, CISA, CISSP, CEH lub OSCP.

   

Audyt bezpieczeństwa informacji powinien mieć jasno określony zakres. Organizacja musi wiedzieć, jaki obszar zostanie oceniony i jaki jest cel badania. Dzięki temu wynik audytu wpływa na realne ograniczenie ryzyka.

 

Podstawą audytu jest niezależność osoby oceniającej. Audytor powinien mieć też dostęp do wszystkich potrzebnych informacji i swobodę formułowania wniosków.

 

Audyt należy przeprowadzić według ustalonych kryteriów. Mogą one wynikać z norm, przepisów prawa, umów z klientami czy polityki bezpieczeństwa firmy. Kryteria powinny być znane przed rozpoczęciem prac – określają bowiem, co zostanie uznane za zgodne, a co wymaga poprawy.

 

Ważna jest także poufność. Audytor może mieć dostęp do informacji o słabych punktach organizacji. Z tego powodu należy zadbać o sposób przekazywania dokumentów, prowadzenia rozmów i przechowywania raportu w taki sposób, żeby informacje te nie wydostały się poza organizację.

 

Dobry audyt kończy się oceną ryzyka oraz rekomendacjami, które można wdrożyć. Wnioski powinny pokazywać także, jakie działania mają pierwszeństwo i jakie problemy rozwiązują.

   

Audyt informatyczny jest tylko jednym z narzędzi, które pozwalają zachować bezpieczeństwo zasobów firmowych. W zbudowaniu trwałego Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w Twojej firmie pomogą również doświadczeni specjaliści z Netia Security Operations Center (SOC). Będą monitorować stan zabezpieczeń infrastruktury IT, zadbają o szybką reakcję na ewentualne incydenty bezpieczeństwa, a także przeprowadzą szkolenia z zakresu security awareness, czyli świadomości bezpieczeństwa, pozwalające zmniejszyć ryzyko wystąpienia ataków wynikających z zaniedbań pracowników.

 

Co więcej, przed wdrożeniem usługi SOC, eksperci z Netii prowadzą kompleksowy przedwdrożeniowy audyt bezpieczeństwa, który staje się punktem wyjścia do poprawy poziomu bezpieczeństwa teleinformatycznego organizacji. Nie trzeba się więc dłużej zastanawiać, kto może przeprowadzić audyt bezpieczeństwa informacji w firmie. Wszystkie wspomniane wyżej rodzaje audytów znajdują się w kompleksowej ofercie Netii.

 

Poszukując rozwiązań pozwalających zwiększyć bezpieczeństwo cybernetyczne firmy warto rozważyć także wykonywanie kontrolowanych ataków phishingowych i testów podatności, które w praktyce sprawdzą jakość systemów zabezpieczeń i zachowanie pracowników w kryzysowej sytuacji.