Zdarza ci się w nieskończoność przewijać i odświeżać strony, które wzbudzają w tobie niepokój? Sprawdź, czy nie znajdujesz się w pułapce doomscrollingu, czyli nadmiernego przeglądania sieci w poszukiwaniu negatywnych treści.

Spis treści

1. Doomscroling – co to jest i jak się objawia?
2. Jakie są przyczyny doomscrolingu?
3. Czym może skutkować doomscroling?
4. Jak wyjść z pułapki doomscrolingu?
5. Pokonaj doomscroling z Bezpiecznym Internetem

Doomscroling – co to jest i jak się objawia?

Doomscroling to określenie, które wywodzi się od angielskich słów „doom” (klęska/katastrofa/fatum) oraz scrolling (przewijanie stron). Oznacza nawyk nadmiernego scrollowania i odświeżania negatywnych treści internetowych, np. artykułów, postów w social media czy materiałów wideo. Mogą być one związane m.in. z różnego rodzaju zagrożeniami, kryzysem gospodarczym lub klęskami.

Doomscroling w Polsce stał się popularnym terminem w 2020 roku. Następnie problem ten upowszechnił się i mocniej ukorzenił w 2024 roku. Wiele osób – w wyniku ówczesnych wydarzeń – odczuwało wtedy lęk, napięcie i poczucie bezradności.

Osoba dotknięcia doomscrolingiem:

• traci kontrolę nad częstotliwością i długością przeglądania negatywnych treści,
• bez umiaru śledzi nowe doniesienia o potencjalnych zagrożeniach – zwykle poświęca na to więcej czasu, niż wcześniej planowała,
• scrolluje internet w poszukiwaniu niepokojących treści od razu po przebudzeniu, przed snem, a nawet nocą,
• przegląda wiele materiałów na ten sam temat i szuka potwierdzenia wcześniejszych informacji,
• wielokrotnie odświeża te same strony,
• doświadcza wewnętrznego przymusu, że musi sprawdzić jeszcze tylko jeden artykuł czy komentarz, aby się uspokoić,
• odczuwa smutek, zdenerwowanie i napięcie po przeczytaniu negatywnych treści,
• zaniedbuje swoje obowiązki i relacje z bliskimi.

Jakie są przyczyny doomscrolingu?

Główną przyczyną doomscrolingu jest obawa przed wypadnięciem z obiegu informacji (FOMO) i potrzeba kontroli w obliczu spodziewanego zagrożenia. Początkowo dana osoba szuka pokrzepiających komunikatów, aby zmniejszyć swój lęk. Monitoruje na bieżąco doniesienia medialne, ponieważ chce przygotować się na nadejście niebezpieczeństwa. Stopniowo przegląda jednak coraz więcej pesymistycznych i niepokojących treści.

Mechanizm ten wyjaśnia psychologia ewolucyjna – podświadomie chcemy chronić siebie i bliskich, dlatego negatywne bodźce bardziej przyciągają naszą uwagę niż pozytywne czy neutralne. Taka tendencja przez wieki pomagała człowiekowi przetrwać, ponieważ mógł szybko reagować na zagrożenia. Dziś w świecie nieograniczonego dostępu do informacji wprowadza w błędne koło lęku, niepokoju i złudnego poczucia bezpieczeństwa.

Zjawisko doomscrolingu wzmacniają algorytmy internetowe, które analizują zachowania użytkowników w sieci (odwiedzone strony i spędzony na nich czas, polubienia, komentarze czy udostępnienia) i na tej podstawie wyświetlają podobne treści. W efekcie na dłużej zatrzymują uwagę i proponują zbliżone tematycznie materiały o negatywnym wydźwięku.

Istotne znaczenie ma również zjawisko masowej dezinformacji. W sieci pojawia się wiele fałszywych treści (fake newsów), które mają na celu wzbudzać lęk i niepokój.

Czym może skutkować doomscroling?

Doomscroling może prowadzić do uzależnienia i powodować wiele negatywnych skutków, zarówno dla zdrowia fizycznego, jak i psychicznego. Często wywołuje lub nasila:

• pogorszenie samopoczucia,
• negatywne myśli,
• bezradność, smutek i lęk,

• bóle głowy,
• przemęczenie,
• zaburzenia apetytu,
• rozdrażnienie,
• problemy z koncentracją,
• niepokój, napięcie i przewlekły stres,
• uczucie ciągłego zagrożenia.

Jak wyjść z pułapki doomscrolingu?

Istnieje wiele sposobów, które pomagają odzyskać kontrolę nad tym, jakie treści przeglądasz w sieci i ile poświęcasz na to czasu. Aby poradzić sobie z doomscrolingiem:

• uświadom sobie swój problem – ile czasu tracisz na scrollowanie i jak ten szkodliwy nawyk wpływa na twoje życie i relacje z bliskimi,
• ustal granice – np. przeglądaj wiadomości tylko dwukrotnie w ciągu dnia, wyłącz powiadomienia w telefonie, a także ustaw limity w aplikacjach i na kontach w social media,
• korzystaj z wiarygodnych źródeł informacji – serwisów rządowych czy prowadzonych przez ekspertów,
• poszukaj wsparcia psychicznego – porozmawiaj o swoim problemie z przyjacielem, poszukaj grupy wsparcia lub umów się na rozmowę z psychologiem,
• odłóż telefon i poświęć czas na zdrowsze zajęcia – np. spotkania z bliskimi, spacer czy bieganie,
• wybieraj pozytywne treści – przy których się uśmiechasz i relaksujesz.

Pokonaj doomscroling z Bezpiecznym Internetem

Cenną pomocą w walce z doomscrolingiem jest Bezpieczny Internet – nasza usługa, która wspomaga higienę cyfrową. Pozwala zablokować dostęp do niepożądanych (np. negatywnych i niepokojących) treści, ustawić dzienny limit korzystania z sieci czy aktywować funkcję Pora Spać, wyłączającą transmisję danych o ustalonej godzinie.

Walka z doomscrollingiem to nie tylko praca nad własną silną wolą, ale też odpowiednia konfiguracja narzędzi, z których korzystasz. Usługi takie jak Bezpieczny Internet pomagają postawić techniczną barierę między nami a potokiem negatywnych informacji. Automatyczne odfiltrowanie niepożądanych witryn czy powiadomień pozwala łatwiej odzyskać kontrolę nad czasem spędzanym online.

Dariusz Kędzierski, Starszy Kierownik Produktu, Netia S.A.